Một tiền vệ 5 trận ghi 4 bàn, lần lượt xuyên lưới Chelsea, Man Utd và Arsenal, giờ đáng giá bao nhiêu?

Brighton bảo bạn, chỉ cần 1,7 triệu bảng.

Đầu năm nay, Brighton dùng số tiền ấy mua lại Gross từ Dortmund, rồi khi mùa mới bắt đầu, kỳ cựu đã đủ 35 tuổi bắt đầu “trẻ lại”.

Anh đá đủ 720 phút của tổng cộng 8 trận, ghi 4 bàn, kiến tạo 3, đặc biệt tuần vừa rồi Gross trước hết ghi bàn gỡ hòa gặp Man Utd, rồi sút xa mở tỷ số gặp Arsenal, khiến cổ động viên Brighton có một tuần không thể vui hơn.

Ngày gặp Arsenal đúng dịp lễ kỷ niệm 125 năm trận chính thức đầu tiên trong lịch sử CLB Brighton, Gross và đồng đội mặc áo cổ điển, dùng hai chiến thắng làm lễ vật.

Như Gross nói sau trận, có được kết quả ấy trước loạt trận quốc tế rất quan trọng, “vì sau loạt trận quốc tế chúng tôi còn nhiều trận, nên điều này cho chúng tôi cảm giác tích cực và niềm tin để đón các trận tiếp theo.”

Khác vài năm trước, lần này Gross sẽ không tới báo danh tuyển Đức.

Kỳ cựu này không vào danh sách 44 người của Klopp, nên ông cũng nhân đó tuyên bố giải nghệ đội tuyển. Là cầu thủ nổi danh ở nam nước Anh, ông nhiều năm bị giới bóng đá Đức đánh giá thấp và bỏ qua, tới 32 tuổi mới vào tuyển Đức, theo đội dự Euro và World Cup, rồi năm 2024 gia nhập Dortmund, trở lại bóng đá Đức.

Thế nhưng vòng vo rồi, ông thấy Brighton mới là nhà thật sự, nên ông trở về, và quyết định đặt toàn bộ trọng tâm vào CLB.

Ông muốn tiếp tục chứng minh, vài triệu bảng rốt cuộc có thể siêu đáng giá đến mức nào.

Thật ra không chỉ vì đá ở Anh, khi còn ở Đức Gross đã bắt đầu bị đánh giá thấp và bỏ qua.

Năm 1991, Gross sinh tại Mannheim, tây nam Đức. Cha ông từng có sự nghiệp dài tại Karlsruhe, nên trong một gia đình cầu thủ chuyên nghiệp như vậy, Gross tự nhiên không nói không với bóng đá.

Từ nhỏ, cha đã cố ý đào tạo ông thành người kế tục mình, nên cha con thường luyện rất khổ trên sân, và Gross cũng rất coi trọng sự đào tạo của cha.

“Chỉ khi tôi dùng cả hai chân hoàn thành mọi bài tập, cha mới đưa tôi tập tiếp, nếu không ông không đưa tôi.” Với Gross, khả năng chân thuận nghịch chính nhờ yêu cầu nghiêm của cha.

“Cha là HLV rất tốt với tôi, không chỉ về bóng đá, mà cả cách làm người. Tất cả mọi thứ, cách đối nhân xử thế, giữ kỷ luật, cách làm việc, và cách cư xử đúng mực trong đời sống xã hội, tôi đều học từ ông, nên tôi thật sự phải cảm ơn ông.”

Có HLV tốt như vậy đặt nền, nền tảng kỹ thuật của Gross tự nhiên khỏi phải nói. Lần đầu vào U15 Đức, Gross vẫn đá cho đội nhỏ quê nhà, khiến phát ngôn viên Hoffenheim Traber khá ngạc nhiên: “U15 Đức có hai cầu thủ tới từ một CLB hạng thấp ít tiếng tăm, đó là chuyện rất hiếm.”

Nhân cơ hội ấy, Hoffenheim đưa lời mời Gross, họ khá lạc quan về sự phát triển của ông, nhưng khi ấy bóng đá Đức đang trải một cuộc đổi. Trong mắt vài phóng viên bóng đá Đức, Gross phần nào trở thành nạn nhân. “Khi Gross còn trẻ, trọng tâm bóng đá Đức đổi, những cầu thủ nhanh, kỹ thuật hoa mỹ được khen cao hơn các cầu thủ khác.”

Còn Gross với đặc điểm kỹ thuật giống cầu thủ Đức kiểu cũ, khi Hoffenheim mới lên Bundesliga không được nhiều phút, sau đó tới Karlsruhe và Ingolstadt, chỉ theo đội đá Bundesliga 2.

Nhìn lúc ấy, đừng nói vượt lên, Gross có thể như cha, lấy bóng đá làm kế sinh nhai cả đời đã là kết quả ổn. Nhưng sự xuất hiện của người Áo Hasenhuttl đã đổi sự nghiệp Gross.

Tháng 10/2013, Hasenhuttl tiếp quản đội đang đứng cuối Bundesliga 2, nhanh chóng chọn Gross làm hạt nhân trong đội, giúp Ingolstadt thoát nhóm xuống hạng, kết thúc mùa xếp thứ 10.

Mùa sau, Hasenhuttl và Gross hợp tác sát, trong cảnh không được dư luận đánh giá cao, với tư cách vô địch Bundesliga 2 tạo nên kỳ tích lần đầu trong lịch sử đội lên Bundesliga.

Năm 2020, khi nhận phỏng vấn, Hasenhuttl còn nhắc những ngày phấn đấu nhiều năm trước, khi ấy ông không nghĩ Gross sau này sẽ trải sự nghiệp thế nào, “nhưng ông ấy dùng hành trình của mình chứng minh, chỉ cần bạn thật sự muốn, có thể tới tầm cao nào.”

Hai mùa Bundesliga tại Ingolstadt, Gross chơi khá, tổng cộng tạo 14 bàn cho đội. Đáng tiếc, sau khi trụ hạng mùa đầu, Hasenhuttl chuyển sang cầm quân RB Leipzig, đội mùa sau liền xuống hạng, trở lại Bundesliga 2.

Lúc ấy, Gross đã gần 26 tuổi ngẩng đầu, nhìn về phía xa ngoài nước Đức.

“Khi ấy, lựa chọn đời tôi đối mặt là ở lại Đức, hay tới Premier League, tôi chọn cái sau.”

Hè 2017, Gross với phí 3 triệu bảng gia nhập Brighton vừa lên Premier League. Nhìn lúc ấy, đây chẳng qua là một tân binh nghèo hoàn tất một thương vụ giá rẻ.

Thế nhưng Brighton không phải đội đơn giản.

Là người đi trước của bóng đá Anh ở tầng phân tích dữ liệu, Brighton khi ấy đã xây kho chọn người khổng lồ, tên Gross nằm trong đó. Sau khi gia nhập, ông mới biết Brighton đã theo dõi phân tích ông rất lâu, báo cáo phân tích về ông dài tới hơn 50 trang.

Thương vụ vỏn vẹn 3 triệu bảng ấy từ đầu đã chứa tiềm năng khác, chỉ là bên ngoài không biết thôi.

Nhưng tới khi mùa bắt đầu, bí mật không giấu được nữa.

Mùa 2017-18, mùa Premier League đầu tiên trong lịch sử Brighton, Gross ở vòng 4 thắng West Brom 3-1 ghi hai bàn đầu tiên của đội trong lịch sử Premier League, rồi kiến tạo bàn thứ ba.

Nếu trận nội chiến giữa hai ứng viên xuống hạng còn chưa đủ khiến người ta chú ý, thì cuối mùa trên sân nhà gặp Man Utd, khi Gross dùng một pha đánh đầu đưa Brighton lấy 3 điểm chốt trụ hạng, nhiều cổ động viên Man Utd nhớ tên ấy.

Vài năm sau, tên ấy còn nhiều lần xuất hiện trên bảng tỷ số khi Man Utd gặp Brighton.

Mùa Premier League đầu, Brighton xếp thứ 15, trụ hạng trong gang tấc, Gross ghi 7 bàn, kiến tạo 8. Những năm sau, Brighton dần đứng vững ở Premier League, còn Gross dần thành hạt nhân tiền vệ mà cổ động viên Brighton tin nhất. Mỗi khi đá sân nhà, cổ động viên Brighton hát bài họ cải biên cho Gross, nổi nhất là Another Assist for Groß (lại một kiến tạo từ Gross), cải biên từ hit Another One Bites the Dust của Queen.

Phong độ ổn, cổ động viên yêu mến, niềm tin của Gross cũng tăng trên bờ biển nam nước Anh, nên tháng 12/2019, khi trả lời báo Đức, ông nói điều trong lòng luôn muốn nói:

“Tôi luôn thấy mình bị đánh giá thấp, vì người ta luôn nói tôi thể lực quá yếu hoặc không đủ nhanh. Nhưng điều đó chưa bao giờ làm tôi bận tâm, phần nào đó ngược lại còn là động lực. Tôi dựa vào ý chí và tham vọng đạt được nhiều thành quả, vì rốt cuộc điều đó phụ thuộc vào tốc độ tư duy, khả năng thực thi kỹ thuật, khả năng dùng hai chân và những thứ như vậy.”

Khi ấy Gross có lẽ còn chưa nghĩ, ông và Brighton sắp bước vào thời hoàng kim thật sự.

Sau khi các HLV như Potter, De Zerbi tới, đội từng lấy trụ hạng làm mục tiêu bắt đầu leo lên, vào nhóm giữa bảng, thậm chí có cơ hội thách thức ông lớn, tiến ra châu Âu. Trong quá trình ấy, Gross bước qua ngưỡng 30 tuổi, nhưng phong độ càng xuất sắc, chẳng hạn mùa 2022-23 ông lập cú đúp 10 bàn, 10 kiến tạo.

Nhờ mùa ấy xuất sắc, Brighton và Gross có suất dự Europa League. Mùa 2023-24, họ thắng Ajax và Marseille ở vòng bảng, vòng loại trực tiếp cũng ăn miếng trả miếng với Roma. Còn ở giải quốc nội, Gross không chỉ thành vua phá lưới Premier League lịch sử CLB Brighton, còn là cầu thủ tạo cơ hội nhiều thứ hai Premier League mùa ấy, chỉ sau Bruno Fernandes.

Hè 2024, Gross được Nagelsmann triệu tập, theo tuyển Đức dự Euro.

Với một kỳ cựu tới 32 tuổi mới có trận ra mắt đội tuyển, mọi thứ mùa hè ấy đều mới lạ. Dù chỉ ra sân 45 phút ở Euro, Gross rất tận hưởng đúng nửa trận ngắn ấy, nhất là vợ và con trai trên khán đài chứng kiến khoảnh khắc đó.

Chuyến Euro ấy cũng khiến Gross nhận thêm sự chú ý của bóng đá Đức. Nên mùa hè ấy, ông nhận lời mời từ Dortmund.

“Dortmund là đội cha đưa tôi đi xem khi còn nhỏ, cũng là đội tôi ủng hộ từ nhỏ tới lớn. Được khoác áo một CLB hàng đầu Đức là điều tôi luôn muốn làm, ở giai đoạn này của sự nghiệp, cơ hội ấy có lẽ là lần cuối.”

Gross còn nhắc, hồi nhỏ sinh nhật, bố mẹ chẳng cần mất công chọn quà cho ông, một quả bóng và một chiếc áo Dortmund mới, mãi là món không bao giờ khiến ông thất vọng.

Chính vì thế, Gross chọn rời Brighton. “Chỉ cơ hội thật sự đặc biệt mới khiến tôi rời Brighton, còn điều Dortmund khiến tôi khao khát chính là trận sân nhà, không khí sân, Champions League, và đội tôi theo từ thuở nhỏ.”

Còn với Dortmund, đưa Gross về cũng là lựa chọn bất thường, CLB này vốn nổi tiếng trọng dụng cầu thủ trẻ, Gross tới liền thành cầu thủ lớn tuổi nhất CLB.

Với kỳ cựu này, Dortmund đầy kỳ vọng. Vì trong 7 mùa Premier League, Gross tổng cộng có 333 đường chuyền then chốt — cùng giai đoạn ở Premier League, chỉ Bruno Fernandes, De Bruyne và Arnold có số chuyền then chốt vượt ông.

Thực tế, một năm rưỡi tại Dortmund, phong độ của Gross cũng không tệ.

Trong 66 trận ra sân, dù Gross chỉ ghi 1 bàn, nhưng kiến tạo 17 lần, xét việc ông chỉ khiến Dortmund bỏ ra 7 triệu euro, đây vẫn là thương vụ siêu đáng giá.

Thế nhưng Sahin, người chủ trương đưa Gross về, chỉ trụ nửa năm trên ghế Dortmund, đội phải đổi HLV giữa mùa, khiến hoàn cảnh của Gross cũng đổi.

Khi Dortmund bước vào thời Kovac, Gross mùa thứ hai bắt đầu xuất hiện nhiều hơn trên ghế dự bị, đó trở thành lý do lớn nhất ông rời Dortmund, trở về Brighton, điều Kovac cũng hiểu:

“Ông ấy không có phút thi đấu mình khao khát hay dự kiến, mục tiêu rõ của ông ấy là dự World Cup. Vì thế chúng tôi thống nhất, không muốn đặt chướng ngại trên đường ông ấy.”

Nên đầu năm nay, Gross với giá chỉ 1,7 triệu bảng rời Dortmund. Với ông, nối lại duyên với Brighton là lựa chọn chẳng cần do dự.

Rời CLB một năm rưỡi, Brighton có HLV và cầu thủ mới, nhưng Gross vẫn như trước, lúc rảnh vẫn bước lên bãi biển Brighton, uống một tách cà phê.

“Có lẽ đôi lúc bạn rời sáu tháng thậm chí một năm, tình cảm sẽ nhạt dần, quan hệ cũng xa, nhưng trường hợp của tôi không vậy. Tôi vẫn giữ liên hệ rất sâu với nhiều người, nên tôi biết có lẽ vẫn còn cơ hội. Trong thế giới bóng đá, bạn mãi không chắc điều đó có thực tế không, hay có hợp cả hai bên không.”

“Nhưng với tôi, cuối cùng vẫn hợp.”

Vậy nên, khi Premier League mùa mới bắt đầu, Gross 35 tuổi làm mọi người sốc. Sau 5 vòng Premier League, ông đóng góp 3 bàn 3 kiến tạo, quãng đường chạy còn xếp thứ 2 toàn giải, trung bình mỗi trận chạy 12 km. HLV Hurzelar còn nhỏ hơn ông 2 tuổi nói: “Ông ấy như một chai rượu ngon, càng già càng xuất sắc.”

Nhìn lại sự nghiệp Gross, nói ông chín muộn thì không bằng nói ông luôn là cầu thủ xuất sắc, chỉ bị quên ở góc.

Trong làng bóng quốc tế nơi cái tên nào cũng có thể bán vài chục triệu euro, Gross như sống ở thế kỷ trước, ông cũng trải nhiều lần chuyển nhượng, nhưng phí chuyển nhượng cộng dồn còn chưa tới 15 triệu euro.

Chỉ nhìn con số ấy, bạn sẽ thấy Gross là cầu thủ tầm thường bình thường, nhưng thực tế là ông đến nay đã ghi 37 bàn cho Brighton, còn tới 60 kiến tạo, những số liệu ấy rõ ràng còn tiếp tục tăng.

Cách lần đầu ông tới Anh đã 9 năm, Gross đã dự Europa League, Champions League, Club World Cup, Euro và World Cup, thấy đủ loại sân khấu lớn. Nhưng báo chí vẫn ít viết về ông, thậm chí khi ông xuyên lưới Man Utd và Arsenal, vẫn khiến cổ động viên đối phương ngạc nhiên.

Nhưng với Brighton, Gross đã là huyền thoại đội bóng không thể tranh cãi.

Vậy Gross rốt cuộc là kiểu cầu thủ nào?

Phát ngôn viên Traber, người từng đưa Gross vào Hoffenheim, đưa ra tóm tắt có lẽ hay nhất:

“Ông ấy không phải siêu sao mà mọi đứa trẻ đều muốn mặc áo, nhưng mọi HLV trên thế giới đều muốn có một cầu thủ như ông ấy.”

Cập nhật: 2026-09-24 15:12